سیره عملی علی (ع) درحمایت از محرومین
برو ای گدای مسکین در خانه علی زن که نگین پادشاهی دهد از کرم گدا را
«پروردگارا من به یکتایی تو ایمان آوردم و به همه کتابهای آسمانی و همه پیامبرانت ایمان دارم. پروردگارا به حرمت پیامبران گسیل داشته، به حق فرشتگان مقرب و به شکوه و جلال این کودک ارجمندی که در تالار وجودم آفریدی، زایمان من و تولد این کودک را بر من آسان ساز». 1 ناگهان شکافی در سمت مستجار بر دیوار خانه خدا ایجاد می شود و فاطمه از آن به درون حرم امن الهی می رود تا سه روز میهمان خدا باشد.
این جملات فرازی از نیایش فاطمه بنت اسد مادر گرامی امیر المومنین علی (ع) بود که با خدای خویش در جوار خانه خدا و در ساعاتی پیش از میلاد مولود کعبه به زبان راند. علی (ع) به فرمان خدا نزد رسول خدا در حالیکه نوزادی بیش نبود، آیات خدایی را بر لب راند که هنوز به پیامبرش نازل نکرده بود. آری اینچنین است که علی، وصی، ولی، رضی و اخی خاتم النبیاء می گردد تا به پاس تربیت در محضر بزرگوار ایشان به درجه ای از ولایت برسد که سر منشاء و ذریه پاک امامت گردد.
سیره علی(ع) در رسیدگی به محرومان و نیازمندان جامعه، امروزه باب سخن، اندیشه و ارائه طریق بسیاری از شیعیانش گشته است. آنانکه در دنیای مدرن و خالی از اخلاق امروزی به نان شب و محبت و دستگیری از همنوعان خود محتاجند، حضور خیّرین نیکوکار و رهروان طریق پاکش را در کنار خود حس می کنند. خدمت عاشقانه و توجه به محرومین، یکی از شیوه های مدیریتی و فضایل اخلاقی این امام همام بود که لزوم درک آن را نیز به مدیران و مسئولین حکومتی خود همواره گوشزد می نمود. در این خصوص پیشوای اول شیعیان جهان در یکی از فرامین خود به مالک اشتر نخعی می نویسد: «مهر و محبت و احسان به رعیت را در دل خود بپرور (که تو در لباس چوپانی) و برای آنها درنده شکاری نباش که خوردن آنها را غنیمت دانی. آنها [مردم] دو گروه بیش نیستند: یا با تو برادرند در دین یا در خلقت با تو برابرند».2 بنا بر این یک مدیر اسلامی توجه و علاقه خود را باید متوجه مردمی نماید که بیشترین زحمت در جامعه را به دوش کشیده، اما از کمترین امکانات برخوردارند. سخن آخر را با فرمایشی دیگر از کلام گهر بار این یار پیامبر، فاتح خیبر، اقیانوس بیکران علم و دانش و معرفت و پدر یتیمان، مولی الموحدین با این جمله به پایان می بریم: «اگر مدیر نیت پاک داشته و مردم از او آسوده خاطر باشند، تمامی اوقات روزش برای خدا صرف می شود و عبادت به شمار می آید».3 اینروزها که به ولادت این اسوه علم و تقوی نزدیک می شویم؛ فرصتی پیدا می کنیم تا علاوه بر اینکه به سیره عملی او بیشتر از پیش توجه نشان دهیم، بهانه ای نیز بدست آوریم تا میلاد این یاور پیامبر، همسر کوثر و پدر یتیمان و محرومین را به تمام پدران و رهروان سیره عملی اش تبریک گفته و از خدا بخواهیم که:
پروردگارا همواره توفیق انجام امور خیر را به برکت وجود نازنین یاور جاویدان یتیمان به ما اعطاء بفرما - آمین
جواد مسعودی
90/3/17
منابع
1- قزوینی، سید محمد کاظم، امام علی علیه السلام از ولادت تا شهادت، چاپ سوم، (تهران: دلیل ما، 1386).
2- رشید گز کوه، علی اصغر، سلوک مدیریت از دیدگاه امیر المومنین(ع)، (تهران: سازمان عمران و بهسازی شهری وزارت مسکن و شهر سازی، 1380).
3- همان