به دلیل اهمیت فقر زدایی، امام علی علیه السلام در نامه معروف خویش به مالک اشتر، برای طبقه محروم و آسیب پذیر جامعه به عنوان یکی از طبقات مهم اجتماعی، ردیف بودجه مستقلی از بیت المال و درآمد عمومی دولت قائل بود و تاکید ایشان بر طبقه محروم و رعایت حقوق آنان بیش از سایر طبقات است. امام در همین نامه به مالک اشتر می فرمایند:
«مبادا سرکشی شادی و فرو رفتن در نعمتها، تو را از حال طبقه محروم جامعه باز دارد زیرا عذر تو برای غفلت از این امور به دلیل انجام کارهای بزرگ و برنامه های کلان که اهتمام تو نسبت به آن بیشتر است، پذیرفته نیست».
بر اساس بینش صحیح اسلامی، ضعفا و طبقه محروم جامعه که به دلایل ناخواسته ای توان امرار معاش ندارند، واقعا و حقیقتا در اموال دیگران (اغنیا) دارای حق هستند؛ یعنی نه تنها از نظر اخلاقی بلکه از نظر حقوقی و لزوم عدالت اجتماعی، در اموال توانگران حقی برای آنان مشخص گردیده است و این گونه نگرش به مساله فقر، از ویژگیهای حکومت اسلامی است. بنابر این از دیدگاه حضرت علی علیه السلام، غفلت از توجه به قشر محروم جامعه صرفا به دلیل برنامه های کلانی همچون سازندگی و سیاست تعدیل و یا توسعه سیاسی، عذری غیر موجه است. به منظور تحقق فقر زدایی، تنها خواستن کافی نیست بلکه برنامه های عملی و حساب شده با توجه به شرایط و مقتضیات زمان و مکان، لازم است. به عنوان نمونه می توان به چند نکته اساسی که آن حضرت به مالک اشتر توصیه نموده اند اشاره نمود:
1- تعیین «سهم مشخصی» از بودجه درآمدهای عمومی جامعه برای امر فقر زدایی
2- «برخورد برابر» و مساوی در فقر زدایی نسبت به نقاط مختلف و عدم تبعیض در ارائه خدمات (محرومین در شهرهای دور و نزدیک سهم یکسان داشته باشند)
3- شناسایی طبقه محروم جامعه. در میان قشر مستضعف جامعه بسیاری از آنان به دلیل عفت و عزت نفس قادر به ابراز و آشکار نمودن تنگدستی خود نیستند.
4- دولت اسلامی باید مأموران و کارگزارانی را که دارای دو ویژگی «خداترسی» و «فروتنی» هستند برای شناسایی قشر محروم، ارائه طرح و راهکارهای لازم جهت رسیدگی به مشکلات آنان بگمارد تا در برنامه فقرزدایی همه مستحقین واقعی تحت پوشش قرار گیرند.
5- در میان قشر آسیب پذیر جامعه از دیدگاه حضرت علی علیه السلام دو دسته بیشتر از دیگران باید مورد توجه قرار گیرند: «یتیمان» و «پیران سالخورده ای» که برای حل مشکل خویش و هیچ راه چاره ای ندارند.